Lisanssız 5.1.h, hangi riskler bizi bekliyor!…

Bilindiği gibi 9 Mayıs 2021 de yayınlanan “Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayınlandı. Bu yönetmelik ile hayatımıza 5.1.h Maddesi girdi, burada yapılan ekleme nedir, bir bakalım:  “5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerine ait dağıtım tesisi ve/veya iletim tesisi yatırımları için Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde yer alan hüküm çerçevesinde işlem tesis edilir.”

5.1.h Maddesi burada 2 başka maddeleri direk etkilemektedir,

biri 7’inci Maddenin 17’ncı fıkrası ;

“5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında kurulacak üretim tesislerine ait dağıtım tesisi ve/veya iletim tesisi yatırımları için Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğinde yer alan hüküm çerçevesinde işlem tesis edilir.” 

ve öbürü 30’uncu Maddenin 1’inci fıkrası;

 “(1) Tüketim tesislerinin elektrik ihtiyacını karşılamak üzere, ilgili tüketim tesislerinin bağlantı anlaşmasındaki sözleşme gücünü geçmeyecek şekilde; 5 inci maddenin birinci fıkrasının (h) bendi kapsamında yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulabilir. Bu madde kapsamında kamu kurum ve kuruluşları tarafından, 5 inci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında da yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı üretim tesisi kurulabilir.”

Buraya kadar hepimiz yayınlanan yönetmelik ile bilgi sahibi olduk. Yalnız ne kadar, herkesin kafasında soru işaretleri her gün daha çoğaldı.

Burada herkesin ilk başa geldiği soru;

Sistem Kullanım Bedeli ne kadar olacak?

Büyük olasıkla sistem kullanım bedeli tek taraflı alınacak.

Burada benim beklentim 30’uncu Madde 1’inci fıkradan yapılan işlemlerde “Veriş” yönünden sistem kullanım bedelini alınma yönünde, nedeni mi?

Veriş yönündeki sistem kullanım bedeli bildiğimiz gibi bütün abonelik gurupları için aynı; kilovat saat başına 22,7527 kuruş.

Veriş yönünde olunca aylık mahsuplaşma sonrası olan şebekeye satılan tüketim fazlası elektrik için de sistem kullanım bedelli alınmış olunur.

Çekiş yönünde alınsa aylık mahsuplaşma sonrası şebekeye satılan tüketim fazlası elektriği için sistem kullanım bedelli alınmaz. Ayrıca çekiş yönündeki sistem kullanım bedelli biraz düşük, örnek olarak Ticarethane OG Çift Terimli de kilovat saat başına 18,2404 kuruş ve Sanayi OG Çift Terimli de bu değer 11,7040 kuruş ta.

Antalya bölgesinde bir işletme için yaptığım güneş enerjisi santrali fizibilite çalışmasında (masraflar ve diğer giderler dahil) de

Yüzde 90 öz tüketim olan bir tesiste VERİŞ yönünde yapıldığı zaman geri dönüş 8,00 yıl ve ÇEKİŞ yönünde 7,28 yıl.

Birde yüzde 40 öz tüketim olan tesis’e bakalım (yarısından çoğunu sisteme satan bir tesis), VERİŞ yönünde yapıldığı zaman geri dönüş 8,25 yıl ve ÇEKİŞ yönünde 6,13 yıl.

Neden fizibilite yüksek çıktı diye kafanızda soru işaretleri gelmiştir. Siz büyük işletmelerin fizibilitesini yaparken EPDK’nın yayınladığı listeden yaparsanız hatalı olur. Bu tür tesisler yüzde 10 dan daha düşük maliyetten elektriği almakta.

Gelelim 7’nci Maddenin 17’nci fıkrasından yapılan işlemlere.

Burada bilindiği gibi tesisinizin içindeki kendi Trafo’nuza bağlanıyorsunuz. Buna benzer olan Çatı uygulamalarında 5.1.C den veriş yönünde kullanım bedeli ödenmiyordu ve çekiş yönünde yüzde 50 indirimli.

7.17 de nasıl bir sistem kullanım bedeli formülü çıkacak? Bana göre burada eski 5.1.C formülü kalır gibi. Bakanlığımız hep Üretim ve Tüketim noktası aynı yerde olmasından taraftarı olduğu için, burada işletmelere bonus olarak sistem kullanım bedelinde bu uygulamaya devam edebilirler. 30’uncıu Maddenin 1”inci fıkrasında biraz zor.

Bunlar çoğumuzun kafasında olan soru.

Yalnız gelecekte ben daha büyük bir tehlike görüyorum. Bildiğimiz gibi TEİAŞ özelleştiriliyor.

Evet şimdi soruyorsunuz TEİAŞ nereden çıktı?

İlk kafanıza gelen TEİAŞ kapasite sorunu!…

Değil!…

Çoğumuz fark etmemiştir Otellerin yaz ve kışın Perakende Şirketi ile yaptığı sözleşme gücünde farklar oynamaktadır. Kışın kapalı olan oteller için ileride bu sorun yaşatabilir.

Örnek olarak yazın sözleşme güçleri 1.500 kW iken bu rakamı kış aylarında 200 kW’ye düşürmekteler. Bunu düşük güç bedeli ödemek için yapmaktalar.

Yalnız şimdi yaz kış 1.500 kW den yapmak zorundalar. GES kurmak için trafo güçleri de 2.000 kVa ise bunu 2.000 kW ya çoğu da çıkarmak istiyor.

Şimdi sorun kapımızda, bu sözleşme gücü yıllın 12 ay aynı kalması gerekir.

Şimdi Elektrik Mühendislerinden gelen sesi duyuyorum, bunu biz Kompanzasyon Panosu ile ayarlarız sözleri kulağıma gelmekte.

Bir beyin fırtınası yapalım, TEİAŞ özelleşti …

Gün öncesi dağıtım şirketi TEİAŞ’a beklenen elektrik tüketimini bildirmiyor mu?

Bildiriyor!…

Siz kışın 2.000 kW sözleşme gücünüz var ve oteliniz kapalı ve sözleşme gücündeki elektrik miktarına yakın bir tüketiminiz olmuyor!…

Dağıtım şirketinin TEİAŞ’a bildirdiği tüketim yüksek sözleşme gücü gösteren otellerden dolayı miktarında farklar çıkmakta.

TEİAŞ ve Dağıtım şirketleri ceza kesmeyi çok severler, bu kasalarına nakit demektir.

Şimdi “akıllı” birileri Lisansız Elektrik Yönetmeliği’nde böyle bir şey yok dediğini duyuyorum.

Böyle bir durumda cezayı “Dağıtım” değil “Perakende” yazacak.

5.1.h maddesine bağlı 30.1 Madde de yapılan projelerde esas tehlike burada, perakende ile yapılan anlaşmadaki sözleşme gücünde…

Lisanslı Arazi GES’lerde kilovat saat başına 18,5 kuruşlara kadar düşen rakamlar varken, çoğu kişi Arazide 5.1.h maddesini kullanıp devlete elektrik satabilmek için sözleşme güçlerini yükseltme yollarındalar. Yalnız bu işlem ileride geri tepebilir ve perakende tarafından büyük cezalar ile karşı karşıya kalabilirler.

Yazımı bu sefer bir uyarı ile bitirmek isterim; Lisanssız kapsamında sistem kurarken, tek Lisansız Elektrik Üretim Yönetmeliği bilmek yeterli değil… Bunu unutmayın!…

 

Dipl. Ing. (FH ) Hasan YİĞİT

hasan@energybaba.com.tr

 


14’üncü EIF Dünya Enerji Kongresi ve Fuarı

13 – 15 Ekim 2021 – ANTALYA

www.enerjikongresi.com

You may also like...